Mình nhớ lần đầu mình học về chứng kiến là năm 2023, lúc đấy rất là vui vì:
- mình khám phá ra cái mùi vị và hơi lạnh của cốc giữ nhiệt đang đựng ly cà phê sữa đá của mình, khi mình thực hành bài tập là tìm đối tượng của giác quan mũi.
- Sau đấy, là giác quan mắt, khi Đăng đưa cho cây bút và hỏi các thông tin trên cây bút, thì khi cây bút cầm trên tay, mình trả lời tự nhiên, đúng đắn, sáng rõ dựa trên con mắt mình nhìn và đọc ra những dòng chữ trên đó.
Từ đó, mình đã có cái hiểu về chứng kiến. Mình thấy giá trị của nó:
- Nó giúp cho mình có sự tươi mới khi đối diện với các đối tượng ngoại cảnh bên ngoài. Khi mình muốn có cảm giác tươi mới, thì mình trở về với sự tiếp xúc trực tiếp giữa giác quan và đối tượng của giác quan đó.
- Nó giúp mình giải quyết được một mớ tưởng tượng bên trong mình, nhờ đó mà mối quan hệ của mình được trong sạch, lành mạnh hơn trước rất nhiều. Như khi mình nghe, ngay lập tức mình nổi khó chịu, tiêu cực. Mình thấy vô lý, tại sao chỉ âm thanh mà lại làm cho mình khó chịu, tiêu cực. Thì ra là vì, cái hiểu của mình về âm thanh. Rồi mình truy ngược xem âm thanh đó, có dẫn đến cái hiểu đó được không. Thì không đủ, âm thanh đó, phải cộng với sự diễn giải theo ý mình, thì nó mới thành ra tiêu cực, khó chịu được. Còn thuần âm thanh thì không có cái sự khó chịu đó nổi đâu.
- Có nghĩa là, cũng không phải mình sẽ cứ giữ cho ko hiểu âm thanh. Theo luồng của nhận thức tự nhiên, mình vẫn hiểu, nhưng khi hiểu dẫn tới khó chịu, thì mình sẽ truy ngược, rồi chắc chắn mình sẽ phát hiện ra là ko đủ để kết luận như thế về người khác, hay về bản thân, thì tự cái kết luận khiến cho mình khó chịu nó biến mất như không có chân đứng luôn, nên sự khó chịu cũng từ đó biến mất.
- Ngoài ra, nó cũng phát sinh một loại nhận thức mới, khi mình đọc sách, hay tiếp nhận thông tin, mình sẽ càng nhanh phát hiện ra những cái gì ko do từ đúng trên đó mà sinh ra, nên mình đọc sách rất nhanh.
Thì cũng như vậy thôi, tiếp theo mình cũng không biết làm gì thêm, mình nghĩ chứng kiến có vậy thôi, mình hiểu và ứng dụng vậy là cũng thành công rồi. Thầy có bảo là mới được 10% hay gì gì đi nữa, mình cũng ko hình dung được điều thầy nói.
Rồi vậy, sao mình lại còn tham gia lớp thực hành chứng kiến?
Vì có khi mình muốn tươi mới, có được đâu. Ví dụ:
- mình muốn ngồi thiền mà ở trong tươi mới từ đầu tới cuối mình có làm được đâu, phải làm sao.
- Hoặc, tại sao mình cứ phải truy ngược nhỉ, mà động lực truy ngược là phải thấy khó chịu, phải có ý muốn cơ, còn nó nhè nhẹ, hay ko có ý muốn thì mình cũng thôi.
Rồi thầy có gợi ý phân biệt giữa chứng kiến, tỉnh giác, nhận biết, quan sát… thì mình vẫn thấy mình phân biệt đúng mà. Chứng kiến là tấm gương soi. Nhưng nếu nó soi suốt, sao mình ko tươi mới suốt. Mà mình phải đưa giác quan về gặp trực tiếp đối tượng, rồi bám trên đó không có ý gì khác, thì mình mới thấy tươi mới.
Nhưng giờ mình hiểu, lúc đó chỉ là mình mới phân biệt được kết quả đến từ chứng kiến và không đến từ chứng kiến, mà trong phạm vi tiếp xúc trực tiếp giữa đối tượng và giác quan.
Lúc quyết định học, mình cũng ko hình dung ra được, thì ra chứng kiến nó còn cái khác nữa, còn phạm vi khác nữa, rất lớn, có thể nói là bao trùm tất cả:
- chứng kiến xuất hiện ở cái thấy hình ảnh bà già
- chứng kiến khi đi đường
- chứng kiến trước khi nổi giận, biết mình sẽ giận
- chứng kiến khi mình ko có mặt: chứng kiến của ông quan toà khi xét xử 1 vụ án
- chứng kiến của mình khi sự kiện chưa xảy ra: biết chắc thân này sẽ chết mặc dù chưa chết
- chứng kiến của mình khi mình đâm vào tay thì sẽ đau mặc dù chưa từng đâm vào đúng chỗ đó
- chứng kiến của mình trong vô thức: khi biết đường về nhà, mà thầy chưa hỏi
- chứng kiến của mình khi ngủ, khi ngủ có mơ, khi ngủ ko có mơ.
- chứng kiến của mình trong tầng vô thức, nó thế nào
- chứng kiến khi mình thấy mình chẳng có đang chú ý gì thì thế nào
- chứng kiến khi mình tập trung làm việc nhưng mình vẫn biết mát, biết đang ngồi… thì thế nào
… thì chứng kiến có mặt ở nhiều nơi, nhiều thời gian, nhưng mình chưa rõ mặt mũi của nó. Chỉ khi cần, thì thấy có dữ kiện để dùng thôi.
Rồi lại còn có loại chứng kiến, khi mà người ta nói 1 cái, trong mình có cái khựng liền, rồi lại tra nhìn 1 hồi, mới thấy tại sao khựng, rồi thấy nó khựng lại là đúng, mà rất nhanh. Chỗ này mình thấy nó giống với Trí vô sư, Trí ko thầy, tức là mình khi đối diện với 1 hoàn cảnh, đều có 1 tiếng nói nhận định, nhưng mình lại vì các sự lôi kéo khác mà bỏ qua nó. Cũng không hẳn là nó đúng hoàn toàn, nhưng cái sự xuất hiện siêu nhanh và tự nhiên của nó thì rất đáng trân trọng, giờ chỉ cần nó chính xác nữa thì còn gì bằng.
Nói chung thì, sau buổi bổ túc vừa rồi, mình không giới hạn lại cái hiểu của mình về chứng kiến nữa. Chứng kiến có thể là bất cứ cái gì, ở bất cứ đâu. Từ trong vô thức luôn. Ngoài thân này luôn cũng được.
Và có một sự phân biệt rõ ràng giữa việc học và hiểu về chứng kiến như là thiết lập cái hiểu về nó; Mà nó phải là, thấu hiểu về chứng kiến là 1 đối tượng đã sẵn có trong mình, mục đích là tìm nó, và phá vỡ đi những giới hạn về cái hiểu sẵn có của mình về nó. Đồng thời sự phá vỡ giới hạn cái hiểu của mình về chứng kiến, cũng là sự phá vỡ sự giới hạn của mình về chính mình.
Cái rút kinh nghiệm của mình là:
- ban đầu mình học, như mới, như chưa biết gì về chứng kiến, thì đúng là giảng viên chỉ cho mình, giác quan mắt thì biết hình ảnh, màu sắc, giác quan mũi thì biết mùi… tập trung ở điểm đó là mình đã thấy ngay được tươi mới rồi. Mình đã hoan hỷ, rồi về dùng để xem xét lại các kết luận xưa nay của mình, cái nào đến từ chứng kiến, cái nào không. Nhưng mà nó vẫn có hạn chế. Ví dụ như câu hỏi sao mình biết là mình chứng kiến thì không trả lời được.
- cái thứ 2 là, mình suy nghĩ là, nếu mà phải tiếp xúc trực tiếp giữa đối tượng và giác quan thì mới là chứng kiến; vậy thì như ông quan toà, ổng không có mặt vào thời điểm vụ án xảy ra được, thì làm sao chỉ dựa vào bằng chứng, nhân chứng ông ấy lại có thể phán xét được cái nào là đúng, là sai, là đã diễn ra thế nào, mà ai cũng ko thể cãi lại được, mình có thể không phục vì quyền lợi, nhưng về lý lẽ ấy thì không chống cãi được.
- mình cũng có suy nghĩ là, hình như, chỉ có chứng kiến như là 1 tấm gương phản chiếu thì chưa đủ, cái quan trọng là mình thấy gì dựa trên sự phản chiếu đó thì mới gọi là trí tuệ chứ nhỉ. Giống như cùng 2 người đi học, 1 người nghe mà hiểu ra được chân lý, 1 người cũng nghe nhưng lại ko nhận ra gì cả.
- Mở rộng cái hiểu của mình về chứng kiến, mình thấy rằng nếu thật sự chỉ dựa vào giác quan + đối tượng tiếp xúc với nhau, thì mình không thể nào nói chuyện được. Vì khi nói chuyện là hết tiếp xúc rồi còn đâu. Nhưng khi Đ hỏi các câu hỏi về cây bút, mình dựa trên chữ và số in trên cây bút mà trả lời, mình vẫn thấy đó là chứng kiến mà, vẫn có cảm giác tươi mới mà. Lúc này mình mới thấy rõ là mình đã giới hạn chứng kiến ở chỗ này, cũng giống như mình giới hạn chứng kiến trong tấm hình bà già và cô gái, mình cứ khăng khăng chứng kiến là hình ảnh hỗn độn, còn khi nó lên thành bà già hoặc cô gái thì không phải chứng kiến nữa.